Šta je ponašanje potrošača?
Ponašanje potrošača odnosi se na procese i faze koje potrošači prolaze prilikom biranja proizvoda ili usluga, kupovini i korišćenju proizvoda ili usluga. Način na koji se kupci odlučuju za kupovinu je važno kako bi se napravila uspešna marketing strategija.
Faktori koji utiču na ponašanje potrošača
- Kulturni faktori:
- Kulturni standardi, vrednosti i norme utiču na stavove prema proizvodima.
- Socijalni faktori:
- Porodica, prijatelji i referentne grupe sa kojima se potrošač savetuje pre kupovine ili koje vrše manji ili veći uticaj na odluku o kupovini
- Lični faktori:
- Starost, pol, lično iskustvo, zanimanje, prihod i životni stil.
- Psihološki faktori:
- Motivacija, učenje, uverenja i stavovi.
Proces donošenja odluke o kupovini
- Prepoznavanje potrebe ili problema: Potrošač shvata da ima potrebu za određenim proizvodom ili uslugom ili da ima problem koji treba da reši kupujući proizvod ili uslugu (npr. problem je kada cev u kupatilu pukne pa je hitno potrebno pozvati majstora koji vrši uslugu popravke cevi a potreba bi bila kada želimo da naše kupatilo bude funkcionalno ili lepo pa pozovemo majstora da stavi nove pločice i sanitariju u kupatilo)
- Pretraživanje dostupnih informacija: PNakon što je utvrdio potrebu ili problem pre samog procesa kupovine, potrošač može da preko dostupnih medija, interneta, konsultacija sa prijateljima ili rodbinom da se informiše o dostupnim proizvodima ili uslugama ili drugim sličnim proizvodima
- Upoređivanje proizvoda: nakon što se informacije prikupe, potrošač upoređuje proizvode na osnovu cena, kvaliteta, karakteristika i vrednosti koju proizvod može da ponudi odnosno koji će proizvod da odgovara njegovim očekivanjima
- Odluka o kupovini: sledaća etapa je, nakon što je prikupio informacije i uporedio proizvod sa sličnim proizvodima drugih proizvođača, sama kupovina proizvoda ili usluge
- Postkupovni proces: nakon izvršene kupovine potrošač procenjuje svoje zadovoljstvo, što može uticati na buduće odluke da se proizvodi određenog brenda kupe ponovo ili da se preporuči drugim ljudima. Ovde svakako moramo uzeti u obzir i posprodajne usluge kao što su garancija da će proizvod raditi, servis, edukacija o korišćenju proizvoda i sl.
Vrste potrošača
- Individualni potrošači: Oni koji kupuju proizvode za ličnu ili porodičnu upotrebu - hrana odeće, obuća
- Poslovni potrošači: Kompanije ili institucije koje kupuju proizvode radi poslovanja - nekretnine, sirovine, alat i mašine itd
